[ فضليت دعا ] وَ عَليْكُمْ بِالدُّعَاءِ ؛ فَإِنَّ الْمُسْلِمِينَ لَمْ يُدْرِكُوا نَجَاحَ الْحَوَائِجِ عِنْدَ رَبِّهِمْ بِأفْضَلَ مِنَ الدُّعَاءِ وَالرَّغْبَةِ إلَيْهِ وَالتَّضَرُّعِ إلَى اللَّهِ وَ الْمَسْأَلَةِ ، لَهُ فَارْغَبُوا فِيمَا رَغَّبَكُمُ اللَّهُ فِيهِ ، وَ أجِيبُوا اللَّهَ إلى مَا دَعَاكُمْ إلَيْهِ لِتُفْلِحُوا وَ تَنْجُوا مِنْ عَذابِ اللَّهِ . يعنى : بر شما باد به دعا ؛ زيرا كه مسلمانان در نمىيابند مطالب و برآمدن حاجاتى را كه در درگاه الهى داشته باشند ، به وسيله‌اى كه بهتر از دعا و رغبت به دعا يا رغبت به كرم الهى باشد ، و بهتر از تضرّع در درگاه الهى و سؤال مطالب از جناب اقدس او باشد . پس راغب باشيد در آنچه خداى تعالى « 1 » شما را به آن ترغيب فرموده ، و اجابت كنيد دعوت الهى را در آنچه شما را به آن ، دعوت فرموده تا آن كه رستگار شويد و از عذاب الهى نجات يابيد . و ترغيب و دعوت خداى - عزَّ و جلَّ - اشاره است به آن كه در كلام مجيد فرموده كه : « وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ » ؛ « 2 » يعنى : گفت پروردگار شما كه : بخوانيد مرا در مطالب ، تا دعاى شما را مستجاب سازم . به درستى كه آن جماعت كه سركشى مىكنند از عبادت « 3 » من ، زود باشد كه داخل جهنّم شوند به خوارى و مذلّت . و از احاديث و دعاى حضرت على بن الحسين عليهما السلام ظاهر مىشود كه مراد الهى از عبادت كه در اين آيه فرموده ، دعاست . پس اوّلًا حق تعالى ، بندگان خود را به دعا امر فرموده و وعدهء استجابت فرموده و دعا را عبادت فرموده ، و ترك دعا را استكبار و سركشى از طاعت و بندگى شمرده و از ترك دعا ، وعيد رفتن به جهنّم به خوارى و مذلّت فرموده . و در جايى ديگر از كلام مجيد فرموده كه : « وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ » . « 4 » و ترجمهء ظاهرش آن است كه : هر گاه از تو پرسند بندگان من كه صفت من چيست ، يا آن كه : من به ايشان دورم يا نزديك ، يا آن كه از من آهسته سؤال كنند يا به آواز بلند ، پس بگو به ايشان كه : من ، نزديكم به علم و احاطه يا به لطف و مرحمت ، و مستجاب مىگردانم دعاى كسى را كه سؤال مطلب خود از من كند . پس بايد كه بندگان من ، استجابت كنند و قبول

--> ( 1 ) . ج : « خداى - عزَّ و جلَّ - » . ( 2 ) . سورهء غافر ، آيهء 60 . ( 3 ) . ب و ج : « بندگى » . ( 4 ) . سورهء بقره ، آيهء 186 .